مەركىزىي كومىتېت بەنگۇڭتىڭى، گوۋۇيۈەن بەنگۇڭتىڭى «شەكىلۋازلىقنى تۈزەپ ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىش توغرىسىدىكى بىرقانچە بەلگىلىمە»نى بېسىپ تارقاتتى

2025-08-08 :ۋاقىت
مەنبە: شىنجاڭ گېزىتى

شىنخۇا ئاگېنتلىقى، بېيجىڭ، 8 - ئاينىڭ 6 - كۈنى تېلېگراممىسى جۇڭگو كوممۇنىستىك پارتىيەسى مەركىزىي كومىتېتى بەنگۇڭتىڭى، گوۋۇيۈەن بەنگۇڭتىڭى «شەكىلۋازلىقنى تۈزەپ ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىش توغرىسىدىكى بىرقانچە بەلگىلىمە»(تۆۋەندە قىسقارتىلىپ «بىرقانچە بەلگىلىمە» دېيىلدى)نى بېسىپ تارقاتتى ھەم ئۇقتۇرۇش چىقىرىپ، ھەرقايسى جايلار، ھەرقايسى تارماقلاردىن شۇ بويىچە ئەستايىدىل ئىجرا قىلىشنى تەلەپ قىلدى.

ئۇقتۇرۇشتا مۇنداق كۆرسىتىلدى: شەكىلۋازلىق، بىيۇروكراتلىق جاھىل ئىللەت، ئۇنى جەزمەن زور كۈچ سەرپ قىلىپ قەتئىي تۈزەش كېرەك. ئاساسىي قاتلام − پارتىيە مەركىزىي كومىتېتىنىڭ تەدبىر - ئورۇنلاشتۇرمىلىرىنى ئىزچىللاشتۇرۇش، ئەمەلىيلەشتۈرۈشتىكى «ئەڭ ئاخىرقى بىر كىلومېتىر»، شەكىلۋازلىق، بىيۇروكراتلىق بىلەن پۇت - قولىمىزنى چۈشەپ قويۇشقا بولمايدۇ. «بىرقانچە بەلگىلىمە»نى تۈزۈش پارتىيە 20 - نۆۋەتلىك مەركىزىي كومىتېتى 3 - ئومۇمىي يىغىنىنىڭ روھىنى چوڭقۇر ئىزچىللاشتۇرۇپ، ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىشنىڭ ئۇزاق ئۈنۈملۈك مېخانىزمىنى تاكامۇللاشتۇرۇش، شەكىلۋازلىقنى تۈزەپ ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىشنى سىجىل چوڭقۇرلاشتۇرۇش، كېڭەيتىشتە مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە.

ئۇقتۇرۇشتا مۇنداق تەلەپ قىلىندى: ھەرقايسى جايلار، ھەرقايسى تارماقلار «بىرقانچە بەلگىلىمە»نى قاتتىق ئىجرا قىلىپ، ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىش بىلەن كۈچ قوشۇشنى بىرتۇتاش پىلانلاپ، ھەقىقىي تۈردە ئاساسىي قاتلامنى شەكىلۋازلىق، بىيۇروكراتلىقنىڭ ئىسكەنجىسىدىن قۇتۇلدۇرۇپ، كەڭ پارتىيە ئەزالىرى، كادىرلارنى پائال تۈردە مەسئۇلىيەتنى زىممىگە ئېلىپ نەتىجە يارىتىپ، تېخىمۇ كۆپ زېھنىي كۈچى بىلەن ئەمەلىيلەشتۈرۈشنى تۇتۇشقا يېتەكلىشى كېرەك. مەركەز قاتلىمىدىن شەكىلۋازلىقنى تۈزەپ ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىش مەخسۇس خىزمەت مېخانىزمى قەرەللىك ھەيدەكچىلىك قىلىپ تەكشۈرۈپ، مەركەز ۋە دۆلەت ئورگانلىرىدىكى ھەرقايسى تارماقلار، ھەرقايسى ئۆلكە دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەت خىزمەتلەرنى ئورۇنلاشتۇرغاندا، ئورۇنلاشتۇرما قىلغاندا ھەقىقەتنى ئەمەلىيەتتىن ئىزدەپ، پارتىيە كومىتېت(پارتىيە گۇرۇپپا)لىرى ئاساسىي گەۋدىلىك مەسئۇلىيىتىنى ياخشى ئادا قىلىپ، ھەر دەرىجىلىك ئىنتىزام تەكشۈرۈش، رېۋىزىيە ئورگانلىرى نازارەت قىلىش، ئىجرا قىلىشنى كۈچەيتىپ، «بىرقانچە بەلگىلىمە»نىڭ جايىدا ئەمەلىيلىشىشىگە ھەقىقىي كاپالەتلىك قىلىشى كېرەك.

«بىرقانچە بەلگىلىمە»نىڭ تولۇق تېكىستى تۆۋەندىكىچە.

شەكىلۋازلىقنى تۈزەپ ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىش توغرىسىدىكى بىرقانچە بەلگىلىمە

(2024 - يىلى 7 - ئاينىڭ 30 - كۈنى جۇڭگو كوممۇنىستىك پارتىيەسى مەركىزىي كومىتېتى سىياسىي بىيۇروسى يىغىنىدا قاراپ چىقىلىپ تەستىقلاندى، 2024 - يىلى 8 - ئاينىڭ 6 - كۈنى جۇڭگو كوممۇنىستىك پارتىيەسى مەركىزىي كومىتېتى بەنگۇڭتىڭى، گوۋۇيۈەن بەنگۇڭتىڭى ئېلان قىلدى)

شەكىلۋازلىقنى تۈزەپ ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىشنى چوڭقۇرلاشتۇرۇپ، كېڭەيتىپ، ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىش ئۇزاق ئۈنۈملۈك مېخانىزمىنى تاكامۇللاشتۇرۇپ، كەڭ پارتىيە ئەزالىرى، كادىرلارنى توغرا سىياسىي نەتىجە قارىشىنى تۇرغۇزۇپ ۋە ئەمەلدە كۆرسىتىپ، پائال تۈردە مەسئۇلىيەتنى زىممىگە ئېلىپ نەتىجە يارىتىپ، تېخىمۇ كۆپ زېھنىي كۈچى بىلەن ئەمەلىيلەشتۈرۈشنى تۇتۇشقا يېتەكلەش ئۈچۈن، تۆۋەندىكىدەك بەلگىلىمە تۈزۈپ چىقىلدى.

بىرىنچى، ھۆججەتلەرنى ھەقىقىي ئىخچاملاش

1. ھۆججەت سانىنى قاتتىق تىزگىنلەش. جايلار ۋە تارماقلار ھۆججەت تارقىتىشتا پىلانلىق باشقۇرۇش، ئومۇمىي مىقدارىنى باشقۇرۇش - تىزگىنلەش ۋە ھۆججەت تارقىتىش بويىچە تۈر تۇرغۇزۇش تۈزۈمىنى قاتتىق يولغا قويۇپ، ۋاقىتلىق، يۈرۈشلۈك تۈردىكى، ئىش تەقسىماتى تۈرىدىكى ھۆججەت تارقىتىشنى قاتتىق تىزگىنلىشى كېرەك. يىللىق ئەمەلىي تارقاتقان ھۆججەت سانىنى ئادەتتە كېمەيتىشكە بولىدۇكى كۆپەيتىشكە بولمايدۇ، ئالدىنقى يىلىدىكىدىن ئېشىپ كەتكەن بولسا، يۇقىرى دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى بەنگۇڭتىڭى (ئىشخانىسى)غا يازما چۈشەنچە بېرىشى كېرەك. كېڭىشىش، ماسلاشتۇرۇش ئاپپاراتلىرى، تارماقلىرى ۋە ئورۇنلىرىنىڭ تۆۋەن دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەتكە بۇيرۇق خاراكتېرلىك ھۆججەت چۈشۈرۈشى ياكى ھۆججەتتە بۇيرۇق خاراكتېرلىك تەلەپلەرنى ئوتتۇرىغا قويۇشىغا بولمايدۇ. كۈندىلىك ھەرىكەت ھالىتىدە كۆزىتىش - ئۆلچەشنى كۈچەيتىپ، «قىزىل باشلىق ھۆججەت»نى «ئاق باشلىق ھۆججەت»كە ئۆزگەرتىش، رەسمىي ھۆججەتنى باغاقچىغا ئۆزگەرتىش، كۆپ ھۆججەتنى بىرلەشتۈرۈش قاتارلىق ئۇسۇللار ئارقىلىق ھۆججەت تارقىتىش سانىنى باشقۇرۇشتىن ئۆزىنى قاچۇرۇشنىڭ ئالدىنى ئېلىش كېرەك.

2. ھۆججەت سۈپىتىنى ئۆستۈرۈش. «قىسقا، ئەمەلىي، يېڭى» بولۇشتىن ئىبارەت يېزىقچىلىق ئىستىلىدا چىڭ تۇرۇپ، ئۇنىۋېرسال خىزمەتلەرنى ئورۇنلاشتۇرما قىلىشتىن باشقا، جايلار ۋە تارماقلارنىڭ ھۆججەتلىرى ئادەتتە 5000 خەتتىن ئېشىپ كەتمەسلىكى، مەخسۇس خىزمەت ياكى كونكرېت ۋەزىپىنى ئورۇنلاشتۇرما قىلىش توغرىسىدىكى ھۆججەت ئادەتتە 4000 خەتتىن ئېشىپ كەتمەسلىكى كېرەك. ھۆججەتلەردە مەزمۇن ئېنىق بولۇشى، باش تېمىغا بىۋاسىتە يۈزلەنگەن بولۇشى، ئىزچىللاشتۇرۇش، ئەمەلىيلەشتۈرۈشكە دائىر سىياسەت - تەدبىرلەر نۇقتىلىق ئوتتۇرىغا قويۇلۇشى كېرەك، ئادەتتە ۋەزىيەت ئارقا كۆرۈنۈشى، مۇھىم ئەھمىيىتى، ئاساسىي پىرىنسىپى قاتارلىق مەزمۇنلارنى بايان قىلىش ھاجەتسىز، ھەقىقەتەن بايان قىلىشقا تېگىشلىك بولغانلىرىنى ئىخچام، مېغىزلىق بايان قىلىش كېرەك؛ رەھبەرلىكنى كۈچەيتىش، مەسئۇلىيەتنى ئەمەلىيلەشتۈرۈش، تەشكىلىي كاپالەت قاتارلىق مەزمۇنلار ئىخچام بولۇشى كېرەك. يۈرۈشلۈك ھۆججەتلەردە كونكرېت ئەمەلىيلەشتۈرۈش تەدبىرلىرى بىۋاسىتە ئوتتۇرىغا قويۇلۇشى كېرەك، ئۈستۈن ئورۇنلۇق ھۆججەتلەرنى ئاددىي ھالدا شۇ پېتى كۆچۈرۈپ كېلىشكە بولمايدۇ.

3. باھالاش، تەكشۈرۈشنى كۈچەيتىش. جايلار ۋە تارماقلار ھۆججەت تۈزۈش، تارقىتىشتا ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىش بىلەن بولغان بىردەكلىكىنى باھالاپ، سىياسەت خاراكتېرلىك بولۇشنى، قانۇن - بەلگىلىمىگە ئۇيغۇنلۇقىنى تەكشۈرۈشنى كۈچەيتىشى، ئادەتتە ئىزچىللاشتۇرۇش، ئەمەلىيلەشتۈرۈش ئەھۋالىنى يوللاش، يۈرۈشلۈك ھۆججەت تۈزۈش تەلىپىنى ئوتتۇرىغا قويماسلىقى كېرەك؛ مەخسۇس ھۆججەتتىن باشقا ھۆججەتلەردە پىرىنسىپ جەھەتتىن ئاپپارات ئىشتاتى، كادىر سەپلەش، مائاش، پاراۋانلىق تەمىناتى، بەرپا قىلىش بويىچە ئۈلگە كۆرسىتىش، ئۆلچەمگە يەتكۈزۈش، «بىر چاتاق بىلەن ئىنكار قىلىش» ۋە مەسئۇلىيەتنامە ئىمزالاش قاتارلىق ئىشلارغا كونكرېت تەلەپ قويۇلمايدۇ.

ئىككىنچى، يىغىننى قاتتىق ئىخچاملاش

4. يىغىن سانىنى قاتتىق تىزگىنلەش. يىغىن ئېچىشتا پىلانلىق باشقۇرۇش قاتتىق يولغا قويۇلىدۇ. قانۇندا بەلگىلەنگەن، تۈزۈم خاراكتېرلىك يىغىنلاردا ئالاقىدار بەلگىلىمە ئىجرا قىلىنىدۇ. ئۆز سىستېمىسى، ئۆز ساھەسىنىڭ ئۇنىۋېرسال خىزمەت يىغىنى پىرىنسىپ جەھەتتە يىلدا بىر قېتىمدىن ئېشىپ كەتمەسلىكى كېرەك، ھەر دەرىجىلىك تارماقلار ئاچىدىغان كەسپىي خىزمەت يىغىنلىرىنىڭ بىرلەشتۈرۈشكە بولىدىغانلىرىنى بىرلەشتۈرۈش، ئىخچاملاشقا بولىدىغانلىرىنى ئىخچاملاش كېرەك. ھەر دەرىجىلىك ئورۇنلار كۈندىلىك يىغىنلارنى ئىخچام، ئەمەلىي ئېچىشى، قېتىم سانىنى تىزگىنلىشى، بىرلەشتۈرۈپ مۇھاكىمە قىلىپ قاراپ چىقىشقا بولىدىغان ئىشلارنى بىرلەشتۈرۈشى كېرەك. يۇقىرىنىڭ روھىنى ئالايىتەن شۇ كۈنى يىغىن ئېچىپ يەتكۈزىدىغان ئىشنى قىلماسلىق كېرەك. تەڭ دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتىدىكى ئاساسلىق مەسئۇل يولداشنىڭ تەستىقىنى ئالماي تۇرۇپ، ئاساسىي قاتلامغا بىۋاسىتە يەتكۈزۈلىدىغان يىغىن (تېلېۋىزىيە - تېلېفون يىغىنى، تور سىنلىق يىغىنىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ)لارنى خالىغانچە ئېچىشقا بولمايدۇ، بىۋاسىتە ئاساسىي قاتلامغىچە ئېچىلغان يىغىنلارنى يەنە قاتلاممۇقاتلام ئېچىشقا بولمايدۇ. نەق مەيدان كۆرەك يىغىنى، ئالغا سىلجىتىش يىغىنى قاتارلىقلارنىڭ قېتىم سانىنى ئازايتىش كېرەك. ھۆججەت تۈزۈلۈپ تارقىتىلىپ بولغان خىزمەت ئىشى پىرىنسىپ جەھەتتە يەنە مەخسۇس يىغىن ئېچىپ ئورۇنلاشتۇرما قىلىنمايدۇ. شەھەر، ناھىيە ئىككى دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەت يىللىق ئۇنىۋېرسال يىغىنلارنى بىرتۇتاش پىلانلاش سالمىقىنى زورايتىپ، يىل ئاخىرىدا، يىل بېشىدا توپلاشتۇرۇپ يىغىن ئېچىشنىڭ ئالدىنى ئېلىپ، يېزا - بازارلىق (كوچا باشقارمىسى) پارتىيە كومىتېتى، ھۆكۈمەتتىكى ئاساسلىق مەسئۇل يولداشلار ۋە كەنت (مەھەللە) پارتىيە تەشكىلاتىنىڭ شۇجىلىرى، كەنت (ئاھالە) كومىتېتىنىڭ مۇدىرلىرى قاتنىشىدىغان يىغىن سانىنى كۆرۈنەرلىك ئازايتىش كېرەك.

5. كۆلىمى، ئۆلچىمىنى تىزگىنلەش. يىغىنغا قاتنىشىدىغان خادىملارنىڭ دائىرىسى، قاتلام دەرىجىسىنى قاتتىق تىزگىنلەپ، يىغىن باش تېمىسى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك ئورۇنلارنىلا قاتنىشىشقا ئورۇنلاشتۇرۇش، يىغىنغا قاتلاممۇقاتلام ھەمراھ قىلماسلىق كېرەك. يىغىن ئۆلچىمىنى مۇۋاپىق بېكىتىش كېرەك، ساھەلەر بويىچە باشقۇرىدىغان مەسئۇل يولداشلار چاقىرىپ ئورۇنلاشتۇرما قىلغان يىغىنلارغا ئادەتتە تۆۋەن دەرىجىلىك ئاساسلىق مەسئۇل يولداشنىڭ قاتنىشىشىنى تەلەپ قىلماسلىق كېرەك. تارماق نامىدا ئېچىلىدىغان يىغىنلارغا تەڭ دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتىنىڭ تەستىقىنى ئالماي تۇرۇپ، تۆۋەن دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەتتىكى مەسئۇل يولداشنىڭ قاتنىشىشىنى تەلەپ قىلىشقا بولمايدۇ. ئاددىي ھالدا يىغىنغا قاتناشقان رەھبەرلەرنىڭ دەرىجىسى بويىچە يىغىنغا قاتناشقان خادىملارغا مۇناسىپ دەرىجە تەلىپى قويۇشقا بولمايدۇ، ساھەلەر بويىچە باشقۇرىدىغان مەسئۇل يولداشلار قاتناشسا بولىدىغان يىغىنغا ئاساسلىق مەسئۇل يولداشنىڭ يىغىنغا قاتنىشىشى تەلەپ قىلىنمايدۇ، تارماقلاردىكى مەسئۇل يولداشلار قاتناشسا بولىدىغان يىغىنغا پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەتتىكى مەسئۇل يولداشنىڭ يىغىنغا قاتنىشىشى تەلەپ قىلىنمايدۇ. مەركەز تارماقلىرىنىڭ خىزمەت يىغىنىدا ئادەتتە شەھەر، ناھىيە ھەم ئۇنىڭدىن تۆۋەن دەرىجىلىك ئورۇنلار يىغىنغا قاتنىشىشقا ئورۇنلاشتۇرۇلمايدۇ، ئۆلكە دەرىجىلىك تارماقلارنىڭ خىزمەت يىغىنىدا ئادەتتە ناھىيە دەرىجىلىكتىن تۆۋەن دەرىجىلىك ئورۇنلار يىغىنغا قاتنىشىشقا ئورۇنلاشتۇرۇلمايدۇ.

6. سۈپىتى، ئۈنۈمىنى ئۆستۈرۈش. يىغىننى قىسقا ئېچىش، قىسقا سۆزلەش تەلىپىنى قاتتىق ئەمەلىيلەشتۈرۈش كېرەك، يەرلىك پارتىيە كومىتېتى، ھۆكۈمەتتىكى ئاساسلىق مەسئۇل يولداشلار بىرلا ۋاقىتتا قاتناشقان يىغىنلاردا ئادەتتە بىرلا ۋاقىتتا سۆز قىلماسلىقى، ئاساسلىق مەسئۇل يولداشلارنىڭ سۆزى ياكى يىغىننىڭ ئاساسلىق دوكلاتى بىر سائەتتىن ئېشىپ كەتمەسلىكى، سۆز قىلىشقا ئورۇنلاشتۇرۇلغان بولسا سۆز قىلىش ۋاقتىنى تىزگىنلىشى، ئادەتتىكى خىزمەت دوكلاتى بەرمەسلىكى، ئىپادە بىلدۈرمەسلىكى كېرەك. گۇرۇپپىلارغا بۆلۈنۈپ مۇزاكىرە قىلىش يىغىنى ئورۇنلاشتۇرۇلغاندا يىغىن ۋاقتى پىرىنسىپ جەھەتتە بىر يېرىم كۈندىن ئېشىپ كەتمەسلىكى، باشقا يىغىنلارنى ئادەتتە يېرىم كۈن ئىچىدە ئېچىپ بولۇشنى ئورۇنلاشتۇرۇش كېرەك. تېلېۋىزىيە - تېلېفون، تور سىنلىق شەكلىنى قوللىنىپ ئېچىشقا بولىدىغان يىغىنلارنى مەركەزلەشتۈرۈپ ئاچمىسىمۇ بولىدۇ.

ئۈچىنچى، نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاشنى بىرتۇتاش پىلانلاپ قېلىپلاشتۇرۇش

7. پىلانلاش ۋە ئەنگە ئېلىپ باشقۇرۇشنى چىڭىتىش. مەركەز ۋە دۆلەت ئورگانلىرىدىكى ھەرقايسى تارماقلار قانات يايدۇرماقچى بولغان يەرلىك پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەتكە مۇناسىۋەتلىك ئۇنىۋېرسال نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاش ئىشلىرىنى يىللىق پىلان بويىچە ئىجرا قىلىشى، پىرىنسىپ جەھەتتە ھەربىر تارماقنىڭ بىر تۈردىن ئېشىپ كەتمەسلىكى، ئوخشاش تۈردىكى ئىشلارنى بىرلەشتۈرۈپ ئېلىپ بېرىشى، كۆپ تارماققا مۇناسىۋەتلىكلىرىنى بىرلىكتە قانات يايدۇرۇشى كېرەك. تارماقلارنىڭ ئىچكى ئاپپاراتلىرى ۋە ساھە سىستېمىسىغا قارىتا نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاشنى قانات يايدۇرۇشنى بىرتۇتاش پىلانلاش سالمىقىنى زورايتىش كېرەك، ئەنگە ئالدۇرماي تۇرۇپ قانات يايدۇرۇشقا بولمايدۇ. پىلان سىرتىدا ھەقىقەتەن قانات يايدۇرۇش زۆرۈر بولسا، بىر ئىشنى بىر دوكلات قىلىش كېرەك. پىلاننى بىرلەشتۈرۈپ يوللاشقا، پارچىلاپ ئىجرا قىلىشقا بولمايدۇ، تەكشۈرۈپ تەتقىق قىلىش نامى بىلەن ئەمەلىيەتتە نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاش بىلەن شۇغۇللىنىشقا بولمايدۇ، تەكشۈرۈپ تەتقىق قىلىش نەتىجىسىنى باھالاش، جاۋابكارلىققا تارتىشنىڭ ئاساسى قىلىشقا بولمايدۇ. تارماقلارنىڭ ھۆججىتى، رەھبەرلەرنىڭ سۆزى قاتارلىقلاردا نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاش ئىشلىرىنى بېكىتمەسلىك كېرەك. مەركەز ۋە دۆلەت ئورگانلىرىدىكى تارماقلار قانات يايدۇرغان نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاش ئىشلىرىنى ئادەتتە يەرلىكتىن قاتلاممۇقاتلام يۈرۈشلەشتۈرۈپ قانات يايدۇرۇش تەلەپ قىلىنمايدۇ. ھەر يىلى يىل بېشىدا، يىل ئوتتۇرىسىدا، نەق مەيداندا قانات يايدۇرۇلىدىغان نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاش ئىشلىرىنى بىرتۇتاش پىلانلاپ ئورۇنلاشتۇرۇش، ئەلالاشتۇرۇشنى كۈچەيتىش، ۋاقىت ۋە ئورۇننى تاقاشتۇرماسلىق كېرەك. جىددىيەت تۈرىدىكى بىخەتەر ئىشلەپچىقىرىش، تەبىئىي ئاپەتتىن مۇداپىئەلىنىش - تىزگىنلەشتىن باشقا، ھەربىر ئۆلكىنىڭ پۈتۈن يىلدا ئوتتۇرا ھېساب بىلەن ھەر ئايدا مەركەز ۋە دۆلەت ئورگانلىرىدىكى تارماقلارنىڭ نەق مەيداندا نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالىشىنى قوبۇل قىلىش قېتىم سانى بەلگىلەنگەن قېتىم سانىدىن ئېشىپ كەتمەسلىكى، شەھەر، ناھىيە، يېزا ئۈچ دەرىجىلىكنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىكنىڭ نەق مەيداندا نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالىشىنى قوبۇل قىلىش قېتىم سانىغا قارىتا ئۆلكە دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى مۇشۇنىڭدىن پايدىلىنىپ بەلگىلىمە چىقىرىشى كېرەك. ئۆلكە، شەھەر، ناھىيەلەر شۇ دەرىجىلىك نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاش ئىشلىرىنى پىلانلاش ۋە ئەنگە ئېلىپ باشقۇرۇشنى كۈچەيتىشى كېرەك.

8. شەكىل، ئۇسۇلنى ياخشىلاش. يۇقىرى دەرىجىلىك تارماقلار جايلارغا بېرىپ نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاش بويىچە تەكشۈرۈپ تەتقىق قىلغاندا، ھە دېسىلا ئاساسلىق مەسئۇل يولداش بىلەن كۆرۈشۈشنى تەلەپ قىلىشقا بولمايدۇ، ئاساسىي قاتلامدىن جەدۋەل تولدۇرۇش، ماتېرىيال يوللاشنى قايتا - قايتا تەلەپ قىلىشقا بولمايدۇ. رەھبىرىي يولداشلارنىڭ تەستىقىغا ئېرىشكەن ھەم ژۇرنال ۋە تاراتقۇلاردا ئېلان قىلىنغان ماقالە، ئۇچۇر، تەجرىبە، ئۇسۇل قاتارلىقلارنى نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاش مەزمۇنى قىلىشقا بولمايدۇ. يىغىن ئېچىپ ھۆججەت تارقىتىش - تارقاتماسلىق، سۈرەتكە تارتىپ ئىز قالدۇرۇش - قالدۇرماسلىق، ئۆگىنىش خاتىرىسى تەييارلاش - تەييارلىماسلىق قاتارلىقلارنى خىزمەتنىڭ ياخشى - ناچارلىقىغا باھا بېرىشنىڭ ئۆلچىمى قىلماسلىق كېرەك، خىزمەتنى ئەمدىلا ئورۇنلاشتۇرما قىلىپ بولۇپلا، نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاشنى ئورۇنلاشتۇرۇشقا بولمايدۇ. نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاشتا پىرىنسىپ جەھەتتە سەپەرۋەرلىك يىغىنى، قايتما ئىنكاس يىغىنى ئاچماسلىق كېرەك. نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاش نەتىجىسىنى مۇۋاپىق ئۇسۇلدا قايتما ئىنكاس قىلىپ، تۈزىتىش ۋاقتىنى يېتەرلىك قالدۇرۇش كېرەك. «ئۈچنى پەرقلەندۈرۈش»نى ئەمەلىيلەشتۈرۈپ، مەسئۇلىيەتنى سۈرۈشتۈرۈش، جاۋابكارلىققا تارتىش ۋە خاتالىقنى سىغدۇرۇش، خاتالىقنى تۈزىتىش خىزمىتىنى بىرتۇتاش پىلانلاپ ياخشى ئىشلەش كېرەك، جاۋابكارلىققا تارتىشنى تۈزىتىشنىڭ ئورنىغا دەسسىتىشكە بولمايدۇ، بەلگىلەنگەن تەرتىپتىن ئۆتكۈزمەي تۇرۇپ، پاكىتنى تەكشۈرۈپ ئېنىقلاشتىن بۇرۇن كادىرلارنىڭ مەسئۇلىيىتىنى سۈرۈشتۈرمەسلىك، جاۋابكارلىققا تارتماسلىق، جاۋابكارلىققا تارتىشنىڭ كېڭىيىپ كېتىشى، ئاددىيلىشىپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش كېرەك. باھالاش كۆرسەتكۈچىنى ئازايتىپ، تەمىنلەيدىغان ماتېرىيالنىڭ يېزىق مىقدارىنى قىسقارتىپ، باھالاشنىڭ مۇھىم نۇقتىسىنى گەۋدىلەندۈرۈپ، قاتلاممۇقاتلام يۈكلىمەسلىك، باھالاش مەزمۇنىنى «قىستۇرۇپ» تەسىس قىلماسلىق كېرەك. «بىر چاتاق بىلەن ئىنكار قىلىش» ۋە مەسئۇلىيەتنامە ئىمزالاش ئىشلىرىنى خالىغانچە تەسىس قىلىشقا بولمايدۇ، ۋەدىنامە ئىمزالاش، 3 - تەرەپ باھالاش، رازى بولۇش دەرىجىسىنى باھالاش، ۋىۋىسكا ئېسىپ ھەيدەكچىلىك قىلىش قاتارلىق شەكىللەر ئارقىلىق باھالاش ئىشلىرىنى شەكلى ئۆزگەرگەن ھالدا تەسىس قىلىشقا بولمايدۇ. ئاي، پەسىل بويىچە رەتكە تۇرغۇزۇپ قايتا - قايتا ئومۇمىي ئۇقتۇرۇش قىلىشقا بولمايدۇ. ئومۇمىي ئۇقتۇرۇش چىقىرىپ رەتكە تۇرغۇزۇش شەكلى ئارقىلىق شەكلى ئۆزگەرگەن باھالاش ئېلىپ بېرىشقا بولمايدۇ. باھالاشتا مۇرەككەپ ئىشنى ئاددىيلاشتۇرۇش كېرەك، «مىڭ نومۇر تۈزۈمى»نى يولغا قويۇشقا بولمايدۇ.

9. ئاساسىي قاتلامغا قارىتىلغان نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش، باھالاش ئومۇمىي مىقدارىنى قاتتىق تىزگىنلەش. ئۆلكە، شەھەر، ناھىيە ئۈچ دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەت ئاساسىي قاتلامغا قارىتىلغان نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش ئىشلىرىنى مۇۋاپىق بىرتۇتاش پىلانلىشى كېرەك، نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈش ئىشلىرىنى ئوخشاش بىر جايغا قايتا - قايتا ئورۇنلاشتۇرۇشقا بولمايدۇ، ئوخشاش بىر ئىشتا ئوخشاش بىر جايغا قارىتا قاتلاممۇقاتلام نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈشنى قانات يايدۇرۇشقا بولمايدۇ، كۆپ تەرەپ تەكرارلاش، مەركەزلىك توپلىشىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش كېرەك. ناھىيە ھەم ئۇنىڭدىن تۆۋەن دەرىجىلىك ئورۇنلارنىڭ بارلىق باھالاش ئىشلىرىنى بىرلەشتۈرۈپ قانات يايدۇرۇش كېرەك، ناھىيە، يېزا، كەنتلەرنى باھالاشنى ئايرىم - ئايرىم ھالدا شەھەر، ناھىيە، يېزا بىرتۇتاش تەشكىللەپ يولغا قويۇشى، باشقا ئورۇنلار ئۆز ئالدىغا باھالاشنى قانات يايدۇرماسلىقى كېرەك.

تۆتىنچى، كادىرلارنى ۋاقىتلىق يۆتكەپ ئىشلىتىشنى قېلىپلاشتۇرۇش

10. ناھىيە ھەم ئۇنىڭدىن تۆۋەن دەرىجىلىك ئورۇنلاردىن كادىرلارنى ۋاقىتلىق يۆتكەپ ئىشلىتىشكە بولمايدۇ. يۇقىرى دەرىجىلىك ئورگان، ئورۇنلارنىڭ پىرىنسىپ جەھەتتە ناھىيە ھەم ئۇنىڭدىن تۆۋەن دەرىجىلىك ئورۇنلاردىن كادىرلارنى ۋاقىتلىق يۆتكەپ ئىشلىتىشىگە بولمايدۇ. خىزمەت مەخسۇس بەنى، بىللە ئۆگىنىش، پىكىر ئالماشتۇرۇپ چېنىقىش قاتارلىق ناملار بىلەن كادىرلارنى شەكلى ئۆزگەرگەن ھالدا ۋاقىتلىق يۆتكەپ ئىشلىتىشكە بولمايدۇ.

11. شەھەر ھەم ئۇنىڭدىن يۇقىرى دەرىجىلىك ئورۇنلاردىن كادىرلارنى ۋاقىتلىق يۆتكەپ ئىشلىتىشنى قاتتىق تىزگىنلەش. يۇقىرى دەرىجىلىك ئورگان، ئورۇنلار شەھەر ھەم ئۇنىڭدىن يۇقىرى دەرىجىلىك ئورۇنلاردىن كادىرلارنى ۋاقىتلىق يۆتكەپ ئىشلىتىشتە، دىققەتنى خىزمەتنىڭ جىددىي ئېھتىياجىغا مەركەزلەشتۈرۈپ، سانىنى قاتتىق تىزگىنلىشى كېرەك. ھەقىقەتەن ۋاقىتلىق يۆتكەپ ئىشلىتىش زۆرۈر بولسا، شۇ ئورۇننىڭ پارتىيە گۇرۇپپىسى (پارتىيە كومىتېتى) تەستىقلاپ قوشۇلغاندىن كېيىن، تەڭ دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى تەشكىلات تارمىقىنىڭ ئەنگە ئېلىشىغا يوللاش كېرەك. ۋاقىتلىق يۆتكەپ ئىشلىتىش ۋاقتى ئادەتتە ئالتە ئايدىن ئېشىپ كەتمەسلىكى، ئالاھىدە ئەھۋالدا ئۇزارتىش زۆرۈر بولسا، ئۇزارتىش ۋاقتى ئادەتتە ئالتە ئايدىن ئېشىپ كەتمەسلىكى ھەم مۇددەتتىن بۇرۇن ئەۋەتكەن ئورۇن ۋە شۇ كىشىنىڭ ماقۇللۇقىنى ئېلىش كېرەك.

بەشىنچى، مەمۇرىي ئىشلار كۆچمە ئالاقە تورى ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىسىنى باشقۇرۇشنى قېلىپلاشتۇرۇش

12. ئاساسىي قاتلامغا يۈزلەنگەن مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىلىرىنى ئېنىقلاش ۋە بىرىكتۈرۈش. مەركەز ۋە دۆلەت ئورگانلىرىدىكى تارماقلار پىرىنسىپ جەھەتتە ئەڭ كۆپ بولغاندا ئاساسىي قاتلامغا يۈزلەنگەن مەمۇرىي ئىشلار كۆچمە ئالاقە تورى ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىسى(تۆۋەندە قىسقارتىلىپ مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىسى دېيىلىدۇ)دىن بىرنى يۈرۈشتۈرىدۇ، جەدۋەل تولدۇرۇپ سان مەلۇم قىلىپ ماتېرىيال تاپشۇرۇش ئىقتىدارى ئادەتتە تۆۋەندە ناھىيە دەرىجىلىككىچە ئۇزارتىلماسلىقى؛ ھازىر بار بولغان نۇرغۇن مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىلىرىدىن ئاساسىي قاتلامغا يەتكۈزۈلگەنلىرىنى تەدرىجىي ئېنىقلاش، ئازايتىش، بىرىكتۈرۈش كېرەك. ھەرقايسى جايلار ناھىيەدىن تۆۋەن دەرىجىلىك ئورۇنلارغا يۈزلەنگەن مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىلىرىنى ئېنىقلىشى ۋە بىرىكتۈرۈشى كېرەك. ئاساسىي قاتلامدىن سانلىق مەلۇمات ماتېرىياللىرىنى خالىغانچە تەلەپ قىلىشقا بولمايدۇ، ئاساسىي قاتلامنىڭ جەدۋەل تولدۇرۇپ سان مەلۇم قىلىشى، ماتېرىيال تاپشۇرۇشى زۆرۈر بولسا، پىرىنسىپ جەھەتتە ئۆلكە دەرىجىلىك سۇپا ئارقىلىق يوللاش ھەم سانلىق مەلۇماتتىن ئورتاق بەھرىلىنىشكە تۈرتكە بولۇش كېرەك، سىستېما ئاپتوماتىك ھالدا ھاسىل قىلغان ياكى ئورتاق بەھرىلەشتىن ئېرىشكىلى بولىدىغان سانلىق مەلۇمات ماتېرىياللىرىنى ئاساسىي قاتلامنىڭ يوللىشىنى قايتا تەلەپ قىلماسلىق، ئوخشاش تۈردىكى ماتېرىياللارنى «ئەڭ كۆپ بولغاندا بىر قېتىم يوللاش»نى ئىشقا ئاشۇرۇش كېرەك، قەغەز ماتېرىيالنى تەكرار يوللاشنى قايتا تەلەپ قىلىشقا بولمايدۇ، تارماقلارنىڭ ئايرىم يوللاشنى تەلەپ قىلىشىغا بولمايدۇ. شەھەر، ناھىيە دەرىجىلىك مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىلىرىنىڭ جەدۋەل تولدۇرۇپ مەلۇم قىلىش، ماتېرىيال تاپشۇرۇش ئىقتىدارىنى ئۆلكە دەرىجىلىك سۇپىلارنىڭ مۇناسىپ ئىقتىدارى بىلەن تەدرىجىي بىرىكتۈرۈپ بىرلىككە كەلتۈرۈش كېرەك.

13. قۇرۇشنى باشقۇرۇشنى چىڭىتىش. مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىلىرىنى تۈر تۇرغۇزۇپ تەكشۈرۈشنى چىڭىتىش ھەم ئۇنى بىرتۇتاش تېخنىكىنى نازارەت قىلىش - باشقۇرۇش دائىرىسىگە كىرگۈزۈش كېرەك، ئۇچۇرلاشتۇرۇش تۈرىنى تەكشۈرۈپ تەستىقلىغۇچى تارماقنىڭ تەستىقىنى ئالماي تۇرۇپ، يېڭىدىن قۇرۇشقا بولمايدۇ. ساھە سىستېمىسىدا بىرلىككە كەلگەن مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىلىرى قۇرۇلغان بولسا، ئالاقىدار ھوقۇق دائىرىسىنى يەرلىككە ئېچىۋېتىش، تىك لىنىيەلىك باشقۇرۇش سىستېمىسى بىلەن يەرلىك سۇپىلارنىڭ ئۆزئارا تۇتاشتۇرۇلۇشى، ئۆزئارا راۋانلاشتۇرۇلۇشىنى ئالغا سىلجىتىش كېرەك، يەرلىكتە تەكرار قۇرۇشقا بولمايدۇ. ئامانلىق ساقلاش، جىددىي تاقابىل تۇرۇش قاتارلىق ئالاھىدە ئەھۋالدىكى بەلگىلىمىلەردىن سىرت، باشقا تۈرلۈك مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىلىرىدا كارتا سۈركەپ يوقلىمىغا قول قويۇش، جۇغلانما نومۇر ئارقىلىق رەتكە تۇرغۇزۇش، تورغا چىققان ۋاقتىنى ئىستاتىستىكا قىلىش قاتارلىق مەجبۇرلاش خاراكتېرلىك ئىقتىدارلارنى تەسىس قىلىشقا بولمايدۇ.

14. ئىقتىدارى چەتنەشنىڭ ئالدىنى ئېلىش. مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىلىرىنى چۈشۈرۈپ ئىشلىتىشنى مەجبۇرىي كېڭەيتىشكە بولمايدۇ، ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ قاچىلاپ ئىشلىتىش نىسبىتىنى باھالاپ ئومۇمىي ئۇقتۇرۇش قىلىشقا بولمايدۇ، قەرەللىك چىقىش قاتارلىقلارنى مەجبۇرىي تەلەپ قىلىشقا بولمايدۇ. مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىلىرىنى چەتنىتىپ خىزمەت باھالاشنى دائىملاشتۇرۇش، نازارەت قىلىش، تەكشۈرۈشنى تورلاشتۇرۇشنىڭ ئاساسىي ۋاسىتىسى قىلىشقا بولمايدۇ، ئالقىشلىنىش مىقدارى، توردا تاشلانغان بېلەت سانى، ئۇلاپ يوللاش مىقدارى، ئۆگىنىش ۋاقتى قاتارلىقلارنى باھالاش ئاساسى قىلىشقا بولمايدۇ، زۆرۈر بولمىسا تۆۋەن دەرىجىلىك ئورۇن ۋە ئاساسىي قاتلامدىكى ئورۇنلاردىن مەمۇرىي ئىشلار ئەمەلىي قوللىنىشچان پىروگراممىلىرى ئارقىلىق خىزمەت سۈرىتى، سىنى ۋە ئىزى قاتارلىقلارنى يوللاشنى مەجبۇرىي تەلەپ قىلىشقا بولمايدۇ.

ئالتىنچى، ئاساسىي قاتلامنىڭ ھوقۇق - مەسئۇلىيىتىنى قېلىپلاشتۇرۇش ۋە ئايدىڭلاشتۇرۇش

15. مەسئۇلىيەت تىزىملىكىنى ئورنىتىش ۋە تاكامۇللاشتۇرۇش. ئۆلكە دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەت شۇ جاينىڭ مەۋقەنى ئەمەلىيەتكە قويۇپ يېزا - بازار(كوچا باشقارمىسى)لارنىڭ مەسئۇلىيەتنى ئادا قىلىش ئىش تىزىملىكىنى ئورنىتىشى، تاكامۇللاشتۇرۇشى ھەم ئېنىقلاش، قېلىپلاشتۇرۇشنى قانات يايدۇرۇشىغا يېتەكچىلىك قىلىپ، تىزىملىكنى ھەرىكەت ھالىتىدە باشقۇرۇشنى كۈچەيتىپ، مەسئۇلىيەت بىلەن ھوقۇقنىڭ بىردەك بولۇشى، مەسئۇلىيەت بىلەن ئىقتىدارنىڭ بىردەك بولۇشىغا تۈرتكە بولۇشى كېرەك. كەنت (ئاھالە) كومىتېتى قانۇن بويىچە مەسئۇلىيەتنى ئادا قىلىشى كېرەك، كەنت(مەھەللە)نى مەمۇرىي قانۇن ئىجرا قىلىش، شەھەر باشقۇرۇش، سودىگەر چاقىرىپ مەبلەغ جەلپ قىلىش قاتارلىق ئىشلارنىڭ مەسئۇلىيەت ئاساسىي گەۋدىسى قىلىشقا بولمايدۇ. «مەلۇم باشلىق تۈزۈمى»، دائىرىگە مەسئۇل خادىم قاتارلىقلارغا قارىتا بىرتۇتاش پىلانلاپ قېلىپلاشتۇرۇشنى كۈچەيتىش كېرەك، ئىشلارنى خالىغانچە يېڭىدىن كۆپەيتىشكە بولمايدۇ.

16. تىزىملىك سىرتىدىكى ئىشلارغا ئىجازەت بېرىش تۈزۈمىنى مۇكەممەللەشتۈرۈش. ئۆلكە دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەت بىرتۇتاش ئورۇنلاشتۇرما قىلمىغان ئەھۋالدا، تىزىملىككە كىرگۈزۈلمىگەن مەسئۇلىيەت ئىش تۈرلىرىنى ئۆز مەيلىچە يېزا - بازار(كوچا باشقارمىسى)غا بېرىشكە ياكى ھوقۇق بېرىش، ھاۋالە قىلىش قاتارلىق شەكىللەر ئارقىلىق شەكلى ئۆزگەرگەن ھالدا تۆۋەنگە بېرىشكە بولمايدۇ، تەۋەلىك بويىچە باشقۇرۇشنى ئەمەلىيلەشتۈرۈش، مەسئۇلىيەتنامە ئىمزالاش، كۆرسەتكۈچنى پارچىلاپ چۈشۈرۈش، تەكشۈرۈپ باھالاپ ئۆتكۈزۈۋېلىش، تۈزۈمنى تامغا ئېسىش قاتارلىق شەكىللەر ئارقىلىق خىزمەت ۋەزىپىسى ۋە مەسئۇلىيىتىنى يېزا - بازار(كوچا باشقارمىسى)، كەنت(مەھەللە)لەرگە ئىتتىرىپ قويۇشقا بولمايدۇ. تۆۋەنگە بېرىلگەن ئىشلارنى ئېنىقلاپ ۋە قېلىپلاشتۇرۇپ، ئاساسىي قاتلامنى ئىدارە قىلىشتا جىددىي ئېھتىياجلىق بولغان ھەم ئۈنۈملۈك قوبۇل قىلالايدىغان ئىشلارنى داۋاملىق ساقلاپ قېلىپ، ئالاقىدار بايلىقلارنى ماس قەدەمدە تۆۋەنگە بېرىش؛ كەسىپچانلىقى، تېخنىكىلىقى كۈچلۈك، باھالاش ئارقىلىق قوبۇل قىلىشقا قۇربى يەتمەيدىغان ئىشلارنى ۋاقتىدا تەڭشەپ يۇقىرىغا يوللاش كېرەك. بازارلاشتۇرۇش ئۇسۇلى ئارقىلىق تەمىنلەشكە ماس كېلىدىغان كەنت(مەھەللە) ئاممىۋى مۇلازىمەت ئىشلىرىدا مۇلازىمەتنى قانۇن بويىچە سېتىۋېلىشقا بولىدۇ.

17. خىزمەت مېخانىزمى، ۋىۋىسكا ئېسىش ۋە ئىسپات ئىشلىرىنى قېلىپلاشتۇرۇش. پارتىيە، ھۆكۈمەت ئورگانلىرى ۋە ئاممىۋى تەشكىلاتلار تەسىس قىلغان تۈرلۈك كەنت(مەھەللە) خىزمەت مېخانىزمىنى ئىخچاملاپ بىرىكتۈرۈش كېرەك، ئۆلكە دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەت تەستىقلىمىغان ئەھۋالدا، كەنت دەرىجىلىك تەشكىلاتلاردىن تۈرلۈك رەھبەرلىك گۇرۇپپىسى، كومىتېت، خىزمەت پونكىتى، جەمئىيەت قاتارلىق خىزمەت ئاپپاراتلىرىنى تەسىس قىلىش ھەم ۋىۋىسكا ئېسىش، كۈچ سەپلەشنى تەلەپ قىلىشقا بولمايدۇ. ئۆلكە دەرىجىلىك پارتىيە كومىتېتى ۋە ھۆكۈمەت كەنت(مەھەللە)لەرنىڭ ۋىۋىسكا ئېسىش سانى، نامى ۋە شەكلىنى بىرتۇتاش بەلگىلەيدۇ، قانۇندا بەلگىلەنگەن ۋىۋىسكا ئېسىشتىن باشقىلىرىنى كۆپەيتىشكە بولمايدۇ. پارتىيە، ھۆكۈمەت ئورگانلىرى ۋە ئاممىۋى تەشكىلاتلارنىڭ كەنت(مەھەللە)لەردىن قانۇندا بەلگىلەنگەن ئاساسى كەمچىل بولغان ئىسپات ئىشلىرىنى چىقىرىپ بېرىشنى تەلەپ قىلىشىغا بولمايدۇ، پىرىنسىپ جەھەتتە پۇل مۇئامىلە ئاپپاراتلىرى، جەمئىيەت تەشكىلاتلىرى قاتارلىقلار كەنت(مەھەللە)لەردىن چىقىرىپ بېرىشنى تەلەپ قىلغان ئىسپات ئىشلىرىنى ئەمەلدىن قالدۇرۇش كېرەك.

18. ئاساسىي قاتلام ئەرزىيەت خىزمىتى مەسئۇلىيىتىنى قانۇن - بەلگىلىمە بويىچە بېكىتىش. نوقۇل ھالدا ئەرزىيەت سانىنىڭ ئاز - كۆپلۈكىگە قاراپ ئاساسىي قاتلام ئەرزىيەت خىزمىتىگە باھا بېرىشكە بولمايدۇ، قايتا قاراپ چىقىلغان ئەرزىيەت ئىشلىرى ۋە قانۇن بويىچە ئاخىرلاشتۇرۇلغان قانۇنغا، دەۋاغا چېتىشلىق ئەرزىيەت ئىشلىرىنى رەتكە تۇرغۇزماسلىق، ئومۇمىي ئۇقتۇرۇش قىلماسلىق، باھالىماسلىق، جاۋابكارلىققا تارتماسلىق، ئاساسىي قاتلامنىڭ تېخىمۇ كۆپ زېھنىي كۈچىنى زىددىيەتلەرنى بىرمۇبىر تەكشۈرۈپ تۈگىتىشكە تۈرتكە بولۇشقا، ئاممىنىڭ قانۇنلۇق ھوقۇق - مەنپەئىتىنى قوغداشقا قارىتىش كېرەك.

يەتتىنچى، بەرپا قىلىش بويىچە ئۈلگە كۆرسىتىش ۋە ئۆلچەمگە يەتكۈزۈش پائالىيىتىنى قېلىپلاشتۇرۇش

19. تۈر سانىنى ئىخچاملاش. تۈرلۈك بەرپا قىلىش بويىچە ئۈلگە كۆرسىتىش ۋە ئۆلچەمگە يەتكۈزۈش پائالىيەتلىرىنى زور دەرىجىدە ئازايتىش كېرەك، بەرپا قىلىش بويىچە ئۈلگە كۆرسىتىش ۋە ئۆلچەمگە يەتكۈزۈش پائالىيەتلىرىنى ھەم «شەھەر»، «يۇرت»، «بازا» قاتارلىق ۋىۋىسكا بېرىش ۋە نام بېرىش پائالىيەتلىرىنى تەستىقلاتماي تۇرۇپ يېڭىدىن كۆپەيتىشكە بولمايدۇ. شەھەر، ناھىيە دەرىجىلىك پارتىيە، ھۆكۈمەت ئورگانلىرى ۋە ئاممىۋى تەشكىلاتلار ھەم يېزا - بازار(كوچا باشقارمىسى)لار بەرپا قىلىش بويىچە ئۈلگە كۆرسىتىش پائالىيەتلىرىنى قانات يايدۇرماسلىقى كېرەك. بەرپا قىلىش نەتىجىسىنى رەتكە تۇرغۇزماسلىق كېرەك.

20. بەرپا قىلىش بويىچە ئۈلگە كۆرسىتىش ئەمەلىي ئۈنۈمىگە ئەھمىيەت بېرىش. بەرپا قىلىش بويىچە ئۈلگە كۆرسىتىش پائالىيىتىنى يەرلىكنىڭ بايلىق ئۈستۈنلۈكى شارائىتى ۋە كەسىپ تەرەققىياتى ئەمەلىيىتىدىن ئايرىۋېتىشكە بولمايدۇ، «ھەرىكەت شەكلى»، «ئۆزىنى كۆرسىتىش شەكلى»، «ئۆتكۈنچى شامال» قىلىشقا بولمايدۇ، كەيپىيات يارىتىش تەلىپى قويماسلىق، ئاممىنىڭ نورمال ئىشلەپچىقىرىش، تۇرمۇشىغا تەسىر يەتكۈزمەسلىك كېرەك. بەرپا قىلىش بويىچە ئۈلگە كۆرسىتىش پائالىيىتىگە قاتناشقان ئورۇنلار تېجەشلىك ئىش بېجىرىشتە چىڭ تۇرۇشى، ئىسراپچىلىقنى توسۇشى كېرەك، قەرز ئېلىپ بەرپا قىلىش بىلەن شۇغۇللىنىشقا بولمايدۇ. بەرپا قىلىش بويىچە ئۈلگە كۆرسىتىش پائالىيىتىدە ھەق ئېلىشقا بولمايدۇ، ھەمكارلىشىش، ياردەم مەبلىغى توپلاش قاتارلىق ئۇسۇللار ئارقىلىق شەكلى ئۆزگەرگەن ھەق ئېلىشقا بولمايدۇ.

21. ئاساسىي قاتلامدا ئۆلچەمگە يەتكۈزۈش پائالىيىتى قىلماسلىق. ھەر دەرىجىلىك پارتىيە، ھۆكۈمەت ئورگانلىرى ھەم ئاممىۋى تەشكىلاتلار، دۆلەت كارخانىلىرى، كەسپىي ئورۇنلار، جەمئىيەت تەشكىلاتلىرى قاتارلىقلارنىڭ يېزا - بازار(كوچا باشقارمىسى)، كەنت(مەھەللە)، مەكتەپلەرنى ئوبيېكت قىلغان ئۆلچەمگە يەتكۈزۈش پائالىيىتىنى قانات يايدۇرۇشىغا بولمايدۇ. ھازىر بار بولغان ئۆلچەمگە يەتكۈزۈش پائالىيەتلىرىنى ئېنىقلاش كېرەك، قانات يايدۇرۇلۇپ بولغانلىرى مۇددىتى توشقاندىن كېيىن ئۆزلۈكىدىن ئەمەلدىن قالدۇرۇلىدۇ.

ھەرقايسى جايلار، ھەرقايسى تارماقلار بۇ بەلگىلىمىنى قاتتىق ئىجرا قىلىپ، شەكىلۋازلىقنى تۈزەپ ئاساسىي قاتلامنىڭ يۈكىنى يېنىكلىتىش مەخسۇس خىزمەت مېخانىزمى ئورنىتىشى، پارتىيە كومىتېتى(پارتىيە گۇرۇپپا)لىرى ئاساسىي گەۋدىلىك مەسئۇلىيىتىنى ھەقىقىي ئادا قىلىشى، پارتىيە كومىتېتى(پارتىيە گۇرۇپپا) شۇجىلىرى باشلامچىلىق بىلەن ئىجرا قىلىشى ھەم ئىزچىللاشتۇرۇش، ئەمەلىيلەشتۈرۈشنى ياخشى تۇتۇشى، ئۆز رايونى، ئۆز تارمىقىدا ساقلىنىۋاتقان گەۋدىلىك مەسىلىلەرنى ۋاقتىدا تۈزىتىشى كېرەك. مەركەز ۋە دۆلەت ئورگانلىرىدىكى ھەرقايسى تارماقلار باشلامچىلىق بىلەن ئەمەلىيلەشتۈرۈشى كېرەك. بۇ بەلگىلىمىنى ئىزچىللاشتۇرۇش، ئەمەلىيلەشتۈرۈش ئەھۋالىنى كۆزىتىش - تەكشۈرۈش، ئاخبارات ئاممىۋى پىكرى نازارەتچىلىكى قاتارلىقلارنىڭ مۇھىم مەزمۇنى قىلىش كېرەك. بۇ بەلگىلىمىگە خىلاپلىق قىلغانلارنىڭ مەسئۇلىيىتىنى سۈرۈشتۈرۈش، جاۋابكارلىققا تارتىش، تىپىك مەسىلىلەرنى ئاشكارا ئومۇمىي ئۇقتۇرۇش قىلىش كېرەك.

بۇ بەلگىلىمىنى چۈشەندۈرۈشكە مەركىزىي كومىتېت بەنگۇڭتىڭى مەسئۇل بولىدۇ، ئېلان قىلىنغان كۈندىن باشلاپ يولغا قويۇلىدۇ. بۇنىڭدىن ئىلگىرى ئېلان قىلىنغان ئالاقىدار بەلگىلىمىلەرنىڭ ئومۇمەن مۇشۇ بەلگىلىمە بىلەن بىردەك بولمىغانلىرى مۇشۇ بەلگىلىمە بويىچە ئىجرا قىلىنىدۇ.